Kazakistan Modeli ve Bizde Eksik Olan "Gerçeklik" Kavramı
Eksik olan birşey var, olağan sürecin akışında, topluma empoze edilmeye çalışılan siyasette... Eksik olup, bazılarımızın gördüğü, bazılarımızın görmediği, bazılarında görüp "boş ver" deyip es geçtiği bir "gerçeklik" var. Tek eksik olan o gerçeğe inancın yeterince olmaması. Şimdi bir arkadaş çıkıp;"Sen o gerçeğe ne kadar inanıyorsun ki; kalkıp bizi eleştirebiliyorsun diyebilir." Bende onu eleştirdiğim kadar, bana karşı yaptığı eleştiriyi hoş görürüm. Bir örnek vereyim. Daha anlaşılır olacak bu sayede anlattıklarım. Yıllardır, batıya özenip dururken; doğuda Asya'nın bir köşesinde Kazakistan gibi bir ülke -az gelişmiş ülkelerin ortasında sıyrıldı birden. Her ay düzenli olarak alınan faturalandırılmış ne kadar kamu alacağı varsa "vergi dışında" devlet bu giderleri karşılıyor. Elektrik, su, doğalgaz.... Bunun dışında eğitim, sağlık, kültürel etkinlikler v.s.de ileride halka bedava sağlanabilmesi için gerekli alt yapı sağlanmaya, projeler üretilmeye devam ediyor; Kazakistan. Bu basit bir örnek, Kazakistan devletinin temel amacı halkın zorunlu ihtiyaçlarını karşıyabilmek neticesinde okumuş, kendine ve devletine güvenen insanlar yetişmesi kaçınılmaz ve istenen bir sonuç...
Peki; Kazakistan tek başına bu işi nasıl başarıyor? Kendi gerçeğini inşaa ederken ülke olarak Kazakistan bir yerden destek alıyor mu? Sorular çoğaltılabilir ama bizim için önemli olan cevaplar. Kazakistan'ın doğal kaynakları bir hayli zengin; Petrol, doğal gaz, kömür, demir, manganez, krom, nikel, kobalt, bakır, molibden, kurşun, çinko, boksit, altın, uranyum gibi elementler ülke geneline dağılmış durumda...
Petrol ve gaz sayesinde ülke de benzin ve doğalgaz ucuz. Ağır sanayi için gerekli elementlerin çoğu Kazakistan'da mevcut. Tarım alanlarıysa; ülke yüz ölçümüne bakıldığında % 10'u bile bulmuyorken onlar gerekli tarım reformlarına girişmişler (ıslah çalışmaları, bataklık kurutmak için gerekli etütler sürdürülüyor) Doğal olarak tarımın olmadığı yerde, hayvancılıkta etkilenir. Kazakistanlılar; seralar sayesinde hayvanları için gerekli bitkileri yetiştiriyorlar. Büyük bir başarı değil belki, ama ülke genelinin 10'da 1'i tarıma elverişli olduğu düşünülürse; bu bağlamda büyük bir başarı. Komşularına baktığımızda iki önemli komşusu var; Rusya ve Çin. Geride kalanlarsa; Türkmenistan, Özbekistan, Kırgızistan (Hazar Gölü)Yönetim şekli bizimkiyle aynı, yani Cumhuriyet var. Eskiden sosyalist bir yapıya sahip bir ülke olan Kazakistan zamana bağlı olarak Cumhuriyete geçiş yaşanmış. Dış siyasette etkin gözükmesine rağmen bir çok örgüte bağlı ve gençlerini yurt dışında okutmak için devlet özel burslar veriyor. İşsizlik oranı - enflasyonla hemen hemen aynı = % 8.6. Din dağılımı: Müslüman %47, Rus Ortodoksları %44, Protestanlar %2, diğer %7. Dil dağılımı: Kazakistanca %40, Rusça %66. Okur yazar oranı: 15 yaş ve üzeri için veriler, toplam nüfusta: %98.4, erkekler: %99.1, kadınlar: %97.7 (1999 verileri).
İstatistik bilgilerini internet sayesinde çoğaltmak mümkün. Mümkün olmayan genel olarak Rusya'nın bir dönem uyguladığı dışa kapalı devlet yönetimini benimsemiş olan bu ülke gibi kendini aşmayı başarmak. Bir gerçeğe inanmak bana kalırsa önce kişisel eleştiriyi gerektirir. Şimdi Kazakistan'ın verilerini bakın, birde yaşadığımız vatanda bunca zenginliğe karşı sahip olduğumuz şeylere. Bir model Kazakistan. Batılı sevdalıların bolca olduğu bir ülke de beğenmeyen olabilir. Başkasına yorumun bilmem ama ben takdir ettim Kazakları. Umarım birileri de çıkıp Kazakistan modelinde somut değişimleri görüp Avrupa sevdasına biraz ara verip bu milleti başka gerçeklerinde olduğuna inandırır!...
Kaynak Gösterme: Yazı içerisinde Kazakistan hakkındaki bilgiler Vikipedi'den yararlanılmıştır.
